Για ακόμη μία φορά, το Υφυπουργείο Πολιτισμού απέκλεισε το Θέατρο Versus και το Θέατρο ΡΟΗ Λάρνακας από τη χορηγία του σχεδίου ΘΥΜΕΛΗ για το Α’ εξάμηνο του 2026.
Πρόκειται για δύο ανεξάρτητους θεατρικούς οργανισμούς με συνεχή παρουσία, καλλιτεχνικό έργο και ενεργή συμβολή στη θεατρική ζωή του τόπου, οι οποίοι αφήνονται συστηματικά εκτός κρατικής στήριξης, χωρίς ουσιαστικές εξηγήσεις, χωρίς διαφάνεια, χωρίς λογοδοσία.
Η περίπτωση του Θεάτρου ΡΟΗ είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική και προκλητική: αποτελεί το μοναδικό εν ζωή θέατρο στη Λάρνακα, πόλη που έχει ανακηρυχθεί Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2030, και παρ’ όλα αυτά αποκλείεται από τη βασική πολιτιστική χρηματοδότηση. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα της πολιτιστικής πολιτικής πίσω από τις δημόσιες εξαγγελίες.
Η επαναλαμβανόμενη αυτή πρακτική δεν μπορεί πλέον να παρουσιαστεί ως τυχαία ή τεχνική. Αποτελεί μέρος ενός συστηματικού και συγκεντρωτικού τρόπου λειτουργίας, που θυμίζει περισσότερο καθεστώς ελέγχου και πειθαρχίας, παρά δημόσιο πολιτιστικό θεσμό σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Το Υφυπουργείο Πολιτισμού λειτουργεί προσωποκεντρικά, με τη δημόσια εικόνα, τις ανακοινώσεις και ακόμη και την επίσημη διαδικτυακή του παρουσία να περιστρέφονται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το πρόσωπο της Υφυπουργού. Πρόκειται για πρακτική προσωπολατρίας, που παραπέμπει ευθέως σε σταλινικά ή τσαουσεσκικά πρότυπα εξουσίας, όπου ο θεσμός εξαφανίζεται και απομένει μόνο το πρόσωπο.
Την ίδια στιγμή, η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία της Ευρωπαϊκή Ένωση από την 1η Ιανουαρίου 2026, και κυβερνητικοί αξιωματούχοι εμφανίζονται να καυχώνται για την πολιτιστική πολιτική που θα εκπροσωπήσουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η αντίφαση είναι κραυγαλέα.
Ενώ προς τα έξω προβάλλεται εικόνα πολιτιστικής στρατηγικής, ευρωπαϊκού οράματος και στήριξης της δημιουργίας, στο εσωτερικό της χώρας εγκαταλείπονται συστηματικά ολόκληροι θεατρικοί οργανισμοί, ακόμη και σε πόλεις που υποτίθεται πως βρίσκονται στο επίκεντρο του πολιτιστικού σχεδιασμού.
Αυτό δεν είναι πολιτιστική πολιτική.
Είναι βιτρίνα προς τα έξω και ερήμωση προς τα μέσα.
Η μη χρηματοδότηση του Θεάτρου Versus και του Θεάτρου ΡΟΗ Λάρνακας δεν αποτελεί απλώς αδικία. Είναι συνειδητή πολιτική επιλογή, μέρος ενός μηχανισμού που επιβραβεύει τη συμμόρφωση και τιμωρεί την ανεξαρτησία.
Ο πολιτισμός δεν είναι προπαγάνδα.
Δεν είναι προσωπικό εργαλείο προβολής.
Δεν είναι μηχανισμός αποκλεισμών.
Τα θέατρα θα συνεχίσουν να δημιουργούν. Δεν θα σιωπήσουν όμως απέναντι σε πρακτικές που υπονομεύουν την ελευθερία της τέχνης, τη βιωσιμότητα της ανεξάρτητης δημιουργίας και την ίδια τη δημοκρατία στον πολιτισμό.
Η ευθύνη έχει όνομα και θεσμικό φορέα.